Ik wacht

Weer waaiend 

maartse wind

maakt winter 

wijkend 

voor jaar

en jou.

Wachtend op

hete zomer.

Ik blijf de

dromer

die 

't liefst

in herfst

weer wakend

en wakker blijft.

Wachtend op jou.

Vinden

De appel 

ver van de boom

en toch ook weer niet.

Niet verder dan 

de verloren vader 

van gevonden zoon.

Dochter die de 

dode vader vindt. 

Opnieuw en andersom.

Moeder, zij die niet vertrekt, 

hoezeer verloren, nooit 

de zoekgeraakte is.

Schil de appel,

klief de boom.

Vind hetzelfde

sap als louter

liefdesstroom.

Zeer wordt zegen

De zon komt op,

kust de morgen.

Duister wijkt.

Zeer wordt

zegen.

Wegen

vinden ons.

Wat verloren lijkt

is liefst gevonden.

Ik heb je lief

Ineens slaat zeer de zegen

en vlucht licht voor 't donker.

De slaap is weg, geloof verdwenen.

De hoop ook ver te zoeken.

Wat blijft is liefde en is genoeg.

Zelfs Vroman wist het:

Gedrukte letters laat ik U hier kijken,

maar met mijn warme mond kan ik niet spreken,

mijn hete hand uit dit papier niet steken;

wat kan ik doen? Ik kan U niet bereiken.

O, als ik troosten kon, dan kon ik wenen.

Kom, leg Uw hand op dit papier; mijn huid;

verzacht het vreemde door de druk verstenen

van het geschreven woord, of spreek het uit.

Menige verzen heb ik al geschreven,

ben menigeen een vreemdeling gebleven

en wien ik griefde weet ik niets te geven:

liefde is het enige.

Liefde is het meestal ook geweest

die mij het potlood in de hand bewoog

tot ik mij slapende vooroverboog

over de woorden die Gij wakker leest.

Ik zou wel onder deze bladzij willen zijn

en door de letters heen van dit gedicht

kijken naar uw lezende gezicht

en hunkeren naar het smelten van Uw pijn.

Doe deze woorden niet vergeefs ontwaken,

zij kunnen zich hun naaktheid niet vergeven;

en laat Uw blik hun innigste niet raken

tenzij Gij door de liefde zijt gedreven.

Lees dit dan als een lang verwachte brief,

en wees gerust, en vrees niet de gedachte

dat U door deze woorden werd gekust:

Ik heb je zo lief.

Leo Vroman

Legaliseren is geen antwoord op verslavingsgedrag

Hieronder de tekst:

De overheid gaat het online gokken legaliseren. Van de 8 miljoen mensen die jaarlijks een gokje wagen zijn er 80 duizend ernstig verslaafd. In totaal gaat er 2,5 miljard euro per jaar om in de gokwereld. 

Bijna 1 miljard via het illegale circuit. Hier loopt de overheid hun 30 % kansspelbelasting mis.

Daarnaast wil de overheid meer toezicht en inzicht krijgen in de mensen die problematisch gokken. 

Tja, daar raakt het mij wel een beetje. Ik ben Arjan van Essen, meer dan twintig jaar verslaafd geweest. Ik vergokte mijn geld in het Holland Casino. Een overheidsinstelling. 

Ik vergokte in het begin duizenden gulden. Het HC/de overheid zei niets. Terwijl ze volledig toezicht en inzicht hadden.  Elke binnenkomst wordt geregistreerd.

Na jaren vergokte ik tienduizenden guldens. Nog steeds deed het HC/mijn overheid niets.

Op het laatst vergokte ik tonnen euro's. Het enige dat het HC/mijn overheid deed, was mij voorzien van eten en drinken. Aan de roulettetafel, zodat ik door kon spelen.  En zelfs de croupier wachtte met draaien tot ik terug was als ik ergens tussen twee uur 's middags en twee uur 's nachts een rook of plaspauze nam.

Geef ik de overheid de schuld van mijn verslaving? Nee, die verantwoording ligt bij mij. En bij mij alleen. Daar is geen overheid schuldig aan. 

Maar neem één ding van mij aan. On of offline gokken, legaal of illegaal, het draait om geld verdienen. Heel veel geld. 

Verslaving is niet tegen te gaan met iets al dan niet te verbieden. Ik leef nu al tien jaar verslavingsvrij. Het laatste jaar breng ik met de theaterproductie kop of munt mijn levensverhaal op het podium. In heel Nederland. En telkens krijg ik na de voorstelling de vraag; "Hoe doe je dat, verslavingsvrij leven?'

Mijn antwoord is : Door elkaar te zien, echt te zien. Van twee kanten. Daar begint verbinding. En waar verbinding begint, kan verslaving eindigen. Omdat het dan niet meer nodig is.

Babyvriendschap

We waren elkaar een beetje kwijt

geraakt door ietsje te dichtbij.

Tot jij je liet zien gisteravond.

Mooi, schoon en echt.

stukken meer nabij

dan maanden.

Niet uit te leggen.

Het laatste nieuws.

Overdonderd, blij en

zelfs ook wat beduusd.

Warmte overheerst.

Koester jij je kind,

doe ik het

met 

ons.

'Bij de gratie van het goede'

Het gebeurt elke vrijdagavond. In de zaal, na de voorstelling. Wanneer we het publiek vragen om een reactie. Dat kan met een vraag of een verhaal. Soms beide.

Iedere vrijdagavond sta ik verwonderd. Ik kan er heel klein van worden. Hoe er iemand opstaat en vertelt uit eigen leven. Soms in een paar zinnen. Soms in de trant van: 'Ik ben nu vijf jaar clean, maar heb hetzelfde leven achter me.' Gevolgd door een vraag. Een vraag die vaak om vergeving, vertrouwen of herstel gaat. Of over clean blijven. En over de kunst om gewoon te leven. Wat dat dan ook is.

Of iemand die na afloop na mij toekomt en zegt: 'Ik word over veertien dagen opgenomen, maar wilde voor die tijd het verhaal horen van iemand die het gelukt is.' Ik zie de lichte wanhoop in zijn ogen. Een echte gebruiker, gewend om zijn eigen leven te leven. En zich gaat overgeven. Aan andere mensen met een beter zicht op de werkelijkheid. Ik herken zijn blik en huiver even. In zijn ogen zie ik de lengte van de weg die hij heeft te gaan. En wat hobbels hier en daar. Dan omhels ik hem en vertel hem dat het kan. Vrij leven, dag bij dag.

Of die man in de zaal die zegt dat het nog niet lukt. Eens per halfjaar valt hij terug. Op dat moment wordt de al aanwezige stilte nog verder voelbaar. 

Gisteren veel mensen met een eigen verhaal. Over wat er stuk ging, wat er heel werd en wat nog niet helemaal lukt. Ik proefde de twijfel. Wat als het niet lukt? Wat als je altijd blijft verlangen? Wat als je terugvalt?
En ik vertelde het publiek het volgende: Op een gemiddeld feestje of bijeenkomst komt, zeker nu na alle publiciteit, mijn vroegere verslaving en opname in de kliniek meestal wel aan de orde. Eén van de meest gestelde vragen is : 'Maar het gaat nu goed met je he?'
Natuurlijk snap ik dat, maar wat als mijn antwoord nu eens zou zijn: "Nou ja, nee, eigenlijk niet. Ik heb wel trek om morgen duizend euro te pinnen en een paar uur het casino in te duiken."  Niet dat ik dit wil, wees gerust. Maar wat als ik dit gewoon zou zeggen. Of als ik dit zou doen? Maakt me dat een ander mens? Ben ik dan ineens iemand anders?
Het antwoord op bovenstaande vragen bepaalt of we al dan niet bij de gratie van het goeddoen leven. Als dat zo is, zijn we niet vrij. Niet echt.

Achterblijven

Ik was bij mooie mensen,

zat op hun puin

en deelde wat

hoop.

Midden in zijn verhaal

over kunst en leven,

haperde zijn stem.

Voordat ie brak.

Hij sprak verdrietig:

'Toen stopte het.

Nadat alles was

gelukt'

Hij, zij en ik; wij

alledrie zaten

aangedaan

te horen.

Mooi mens,

ben mooi

door te

blijven.

Als jij gaat vertrekken 

op zoek naar jij.

Dan wachten

wij op jou.

Nieuwjaarsscherven

'Je kunt vallen maar niet breken en zelfs als je breekt, dan zullen jouw scherven stukken schoonheid zijn.'

Dat wens ik jou toe dit jaar. Geluk, voorspoed, liefde en gezondheid zijn belangrijk. Fijn om te ontvangen en te beleven. Misschien is doen nog mooier.

Doe geluk, doe gezond, doe voorspoed en doe liefde. Door te zijn wie jij bent. Reik uit naar de ander. Ga de verbinding aan door elkaars taal te verstaan. 

Ook in 2019 maken we fouten. De aarde om, en onder ons zal vast wel eens schudden. 

Vallen is niet erg. In stukken vallen ook niet. Ik zeg niet dat scherven fijn of mooi zijn. Ze kunnen verwonden en pijn doen. 

Maar de schoonheid zit echter niet in het heel of het af zijn, wel in het onderweg zijn. 

De uitdaging is of jij jouw schoonheid kunt laten zien, desnoods in hele stukken. Doe het goed in 2019!

Oudjaarsdruppels

Kerst

het feest

van de liefde 

is mooi geweest.

Kerk kan weer dicht.

Vrede ster en licht

liet ons achter.

Blijf jij dan 

dicht bij
mij.

Oudjaarsdag

terugkijken mag.

Dank voor iedereen 

en alles om mij heen.

Dank voor dat wat kwam

en dank voor wat verdween.

Wie mij liefhad, dank daarvoor,

het hield de wereld rond en zacht.

Waar ik lief mocht hebben, dankjewel

in vloeibaar blijven lag de kracht.

Wat vertrok, stil of met lawaai,

liefhebben, dat blijft wegen.

Gelijk lag hier ook zegen.

Dank voor alles.

Blijf jij dan

dicht bij

mij.

Geen bal

Droom ik?

Waak of

slaap ik?

Niet het stuur

dat ik mis,

wel het gaspedaal.

De aarde wentelt

stukken langzamer.

Nu er geen

cijferschijf meer

draait.

Geen nummer op-

doemt.

Ficheloos bestaan.

Geen pas,

geen kas,

De parking

en portier

gemist.

Croupier en

zaalwacht

laten mij alleen.

De roulettetafel

geen bal

meer

aan.

Aj

Kerstkast

Ooit had ik een groepje leerlingen die bij een gedicht een verwerkingsopdracht moesten maken. Dit gedicht ging over een homo die voor het eerst met zijn gevoelens naar buiten kwam.

Tijdens de gedachtewisseling over deze opdracht viel mijn oog op een van mijn kasten. Het was een ijzeren kast die al een tijdje meeging. Daar op dat moment nam ik een besluit. Ik bood ze de kast aan. En wat verf en kwasten.

Een paar dagen later was de homo-kast geboren. Roze natuurlijk. En met een 'boem' erop; uit de kast komen heeft best een hoog knal-effect. In ieder geval in de wereld van mijn leerlingen.

Deze kast is jarenlang onderwerp van gesprek en aanleiding tot gesprekken geweest. Nee, vergist u zich niet, ik was leraar (en mentor).  Niet degene die het als zijn taak zag om elke vermeende homo uit de kast te trekken. De kast bood gewoon ruimte om zaken bespreekbaar te maken. 

Zelfs een keer iemand van jeugdzorg die wat foto's kwam maken en het verhaal wilde horen. Ze nam het mee als voorbeeld hoe je op een beetje creatieve manier kunt zorgen dat je in gesprek raakt. Of op zijn minst de ruimte voelen om ergens wat over te zeggen.

Nu krijg ik afgelopen week een foto opgestuurd. Van het afvoeren van 'mijn' kast. Zelf ben ik het lokaal al een tijdje uit. Nu blijkbaar tijd om de laatste resten te verwijderen. Ik heb er om gehuild. De kast op een kar, naast wat kliko's. Niet moeilijk te raden dat dit rechtstreeks richting vernietiging gaat. Dat deed me zeer.   

Tot ik met een vriendengroepje een paar uur door Utrecht slenter. Dat doen we vaker. Afspreken bedoel ik.  Maar deze keer is anders. We benoemen dat ook. Afgelopen jaar is er best veel gepasseerd. Natuurlijk hebben we het daarover. En komen erachter dat rauwheid verrijkt. Elkaar gewoon zeggen hoe de vlag erbij hangt. Wat goed gaat en wat anders gaat dan verwacht. 
Na de lunch maken we een tafelrondje met wat zinnen die we elkaar meegeven. Het grappige is dat we allemaal ongeveer op hetzelfde uitkomen. Ook weinig verschil tussen de dames en heren.

Dit is het waar we op uitkomen:

•  Wees lief voor jezelf. Ondanks dat deze egoïstisch aanvoelt, komen we er  achter dat echt uitreiken naar de ander pas kan als je zorgt voor jezelf. 
• Leef nu. Stel niet uit wat je nu kunt doen. Of wilt doen. Voordeel is ook dat het altijd nu is.
• Leef betekenisvol. Zorg dat het ertoe doet. We hoeven niet allemaal de gehele mensheid te redden. Maar een beetje het verschil maken kan ook voor één mens.  Al ben je dat zelf.

Ineens heb ik vrede met mijn homo-kast. Al ligt ie nu bij het oud schroot. Hij was betekenisvol. Was lief voor anderen en stond in het hier en nu.

Op dit moment maakt hij plaats voor andere kasten. Boordevol ideeën en goede bedoelingen. En als er geen andere kast komt? Dan is er in ieder geval extra ruimte. Soms is dat het enige dat telt. Beetje ruimte geven.

Kerstdicht

Mijn God ik wil U zien,

waar weet ik niet.

De stal is verdwenen,

nu iets met bio-industrie.

Daar kom je zomaar

niet naar binnen.

Mijn God ik wil U zien,

hoe weet ik niet.

Zelfs de wijzen verdwijnen

ondanks sterren die verschijnen

De uitstoot van ons cee-oo-tweetje

belemmert het zicht een beetje

Mijn God ik wil U zien,

wanneer weet ik niet.

De herders die hun werk verlaten,

zijn vervangen door wat bureaucraten.

En meetings, stand-ups en trajecten

bevriezen ons op onze plekken.

ik ga U niet vermoeien

met al het onrecht 

zo ver weg.

Het meeste is 

soms zoveel

dichterbij.

Jezus ik zag u niet.

Ik zocht u in de hemel,

gelukkig was u niet thuis

Maar al heel lang

hier op werkbezoek.

Kerst dichtbij.