Te boeken

 

Ik ben als auteur toegelaten tot De Schrijverscentrale. Dat betekent dat scholen, bibliotheken, verenigingen, kerken en organisaties mij kunnen uitnodigen voor een lezing, interview, workshop of gewoon een goed gesprek.

Ik schrijf boeken, verhalen, gedichten en blogs. Over mensen vooral. Over wat hen beweegt, wat hen overkomt en hoe ze soms behoorlijk verdwalen. En over de kunst om vervolgens toch weer een weg te vinden. Niet altijd de kortste.

In mijn boeken en verhalen komen thema's voorbij als verslaving, schaamte, verlies, geloof, veerkracht en opnieuw beginnen. Grote woorden, waarachter meestal heel gewone mensen schuilgaan.

En die verhalen zijn niet alleen interessant voor mensen die zelf met tegenslag te maken hebben. In iedere organisatie, hoe succesvol of mooi ook, werken mensen die verlies kennen, verkeerde keuzes hebben gemaakt of de gevolgen daarvan ondervinden. Mensen die overeind proberen te blijven, opnieuw beginnen of ontdekken dat een overwinning er soms heel anders uitziet dan ze hadden gedacht.

Daarnaast heb ik twintig jaar voor de klas gestaan. Ik weet dus hoe leuk het kan zijn om met jongeren over taal, verhalen en het leven in gesprek te gaan. En dat een goed verhaal soms meer losmaakt dan een uur uitleg.

Dus zoek je voor je school, bibliotheek, vereniging, kerk, bedrijf of welke organisatie dan ook iemand die kan vertellen, voorlezen, schrijven en vooral ook het gesprek aangaat?

Dan kom ik graag langs. Met verhalen, een beetje humor en zonder al te veel opgeheven vingertjes.

Meer info

Novembergeluid

Een halfjaar bleef ik weg. Ik leerde mensen te ontwijken, straten te omzeilen en blikken te lezen. Oordelen kwamen vanzelf. Sommige liet ik liggen, andere droeg ik mee.

Ongewild en ongedacht ontmoette ik mildheid. Die was het moeilijkst te hanteren.

Ondertussen draait de wereld door. Er wordt getrouwd, gedanst, gelachen. Zelfs dicht bij mij gaan de feestjes door. Terecht natuurlijk. Niemand hoeft op mijn terugkeer te wachten.

Vandaag neem ik een andere afslag. Niet om te ontlopen, maar om er heen te gaan. Ergens klinkt ook mijn muziek. Klaagtonen mogen best. Die passen me altijd beter dan gejubel.

Alles op tijd

 Soms begint een vroege Picnicshift met een klein gelukje. Mijn EPV, de 1217, stond vanmorgen zo keurig geparkeerd dat ik hem vanaf de kapstok al kon zien. Normaal loop ik eerst een halve wagenparkinventarisatie af. Nu was het liefde op het eerste gezicht. Door het glas.

Onderweg bleek niet iedereen zo goed voorbereid. Wegopbrekingen, afgesloten straten en omleidingen. Gelukkig trof ik een vriendelijke Oekraïense verkeersregelaar die mij toch doorliet. Een lieve klant gaf me een kartonnen bekertje koffie mee.

Op de terugweg ontdekte ik in een weiland een bord met mijn naam erop. Erboven wapperde de Nederlandse vlag die ook nog eens ondersteboven hing.

Wat verderop stond de politie. Of ik de ventweg ook wist te vinden. Ze hebben me daar heel fijn bij geholpen.

Mijn accu naderde inmiddels een niveau waarop je liever niet meer naar het dashboard kijkt.

Maar ik redde het. Alle boodschappen bezorgd, alle klanten tevreden en keurig op tijd terug op de hub.

Waar liefde woont

 

Er zijn plaatsen waar het woord liefde zo vaak klinkt dat je zou verwachten dat het er inmiddels in de muren is getrokken. Waar vergeving wordt bezongen en barmhartigheid bijna wekelijks op de agenda staat. Plaatsen waar mensen samenkomen omdat ze geloven dat niemand het alleen hoeft te doen. En toch kun je je juist daar soms behoorlijk eenzaam voelen.

Misschien is dat wel het ingewikkelde van geloven. We spreken gemakkelijk over grote dingen, maar zodra ze dichtbij komen, blijken ze veel minder eenvoudig. Zeker wanneer er sprake is van schuld, beschadigd vertrouwen en teleurstelling. Dan schieten woorden tekort en weten mensen soms niet goed hoe ze zich moeten gedragen. Ik vermoed dat ik zelf niet anders zou zijn.

Ik denk weleens aan de verloren zoon uit de gelijkenis. Die mag terugkomen, krijgt een mantel om zijn schouders en er wordt zelfs een feestmaal aangericht. Maar in het echte leven gaat dat allemaal wat minder vanzelfsprekend. Daar zijn ook mensen die verdriet hebben, boos zijn of zich afvragen hoe het verder moet. En er is natuurlijk nog die oudste broer. Ook zijn verhaal verdient gehoor.

Ik weet inmiddels dat schuld niet verdwijnt doordat iemand over vergeving begint. Dat beschadigd vertrouwen zich niet laat herstellen met een Bijbeltekst. En dat een nieuw begin geen vrijbrief is om de gevolgen van je eigen handelen te ontlopen. Ik heb zelf genoeg aangericht om daar bescheiden over te zijn. Maar ik blijf geloven dat er ergens ruimte moet zijn om verder te kunnen. Ook wanneer niemand precies weet hoe.

De afgelopen tijd heb ik gemerkt dat die ruimte soms op onverwachte momenten ontstaat. In een ontmoeting, een vriendelijk woord, een vraag die niet uit beleefdheid wordt gesteld. Bij iemand die niet vraagt naar de laatste stand van zaken, geen oordeel klaar heeft en ook geen behoefte voelt om iets recht te zetten. Iemand die eenvoudig vraagt hoe het met je gaat. En vervolgens blijft staan om naar het antwoord te luisteren.

Er komt geen preek aan te pas. Geen gebed zelfs. Alleen een beetje menselijkheid. Misschien is dat wel wat me de laatste tijd het meest raakt. Niet de grote woorden, maar de kleine gebaren. Niet de overtuiging dat alles goedkomt, maar de bereidheid om elkaar ook op moeilijke momenten niet uit het oog te verliezen.

Ik blijf verlangen naar een gemeenschap waarin schuld benoemd mag worden, verdriet ruimte krijgt en mensen elkaar niet uitsluitend beoordelen op wat er is misgegaan. Waar niemand hoeft te doen alsof alles alweer goed is, maar waar ook niemand voorgoed wordt vastgezet in wat hij heeft gedaan.

Misschien begint het daar. Niet met een antwoord op alle vragen, maar met een deur die opengaat.

En iemand die blijft staan.

Gedoe

 Ik loop over een lange laan richting het bos. Aan weerszijden staan essen, hoge bomen waarvan het blad inmiddels behoorlijk is uitgedund. De herfst heeft er flink huisgehouden. Onder mijn schoenen kraakt het gevallen blad. Een aangenaam geluid, zolang je er niet over nadenkt.

Verderop zie ik een paard met een ruiter. Het dier heeft er duidelijk geen zin in. Waarin precies niet, is me niet duidelijk, maar de ruiter en het paard verschillen nogal van mening over de te volgen route. Het paard bokt, gooit zijn hoofd achterover en steigert. De ruiter weet ternauwernood in het zadel te blijven.

‘Fucking bastard! Stop it! STOP IT!’

Het paard laat zich niet overtuigen. Het draait een halve slag, zet zijn voorbenen stevig neer en gooit zijn achterwerk omhoog. De ruiter scheldt opnieuw. In het Engels, wat de situatie een enigszins internationaal karakter geeft.

Ik blijf staan. Niet omdat ik bang ben, maar omdat ik weinig behoefte heb om tussen een opstandig paard en een boze Engelsman terecht te komen.

‘You stupid animal!’

Ik vermoed dat het paard geen Engels verstaat. Nederlands waarschijnlijk ook niet. Het bokt nog eens, alsof het de conversatie graag wil voortzetten.

Uiteindelijk krijgt de man zijn paard weer onder controle. Hij rijdt me voorbij, rood aangelopen en met een gezicht waarop weinig waardering voor de schoonheid van deze herfstdag valt af te lezen. Ik groet hem. Hij mompelt iets terug. Het paard kijkt me even aan. Ik meen met een blik van verstandhouding, maar dat zal verbeelding zijn.

Ik vervolg mijn wandeling. Onderweg denk ik na over wat ik zojuist heb gezien. Een paard dat weigert de richting te volgen die een ander voor hem heeft bepaald. Een ruiter die met steeds luidere woorden probeert zijn wil op te leggen. Het verzet, de machteloosheid, de strijd om de teugels.

Daar valt een prachtig blog over te schrijven, vol metaforen en symboliek. Maar misschien was het gewoon een paard dat geen zin had. En een Engelsman die daar behoorlijk van baalde. Even later zie ik een flinke hoop paardenmest op het pad liggen. Ik loop eromheen. Dat lijkt me voorlopig voldoende levenswijsheid.

Echtheid

 

Een doorrookte stem. Whisky, tabak, een beetje schor. Alsof de man die zingt al het nodige heeft meegemaakt en daar niet per se over wil praten. Maar uiteindelijk toch maar een lied heeft gemaakt.
Ik kan er geen genoeg van krijgen. Love Me At My Lowest, van Nash Blackwood. Een lied met een tekst die weinig aan de verbeelding overlaat. Hou van me, ook wanneer ik op mijn slechtst ben. Wanneer ik niet meer voldoe aan het beeld dat je ooit van me had. Wanneer er weinig overblijft om trots op te zijn.
Het is geen ingewikkelde poëzie. Eerder het tegenovergestelde. Heerlijk primair, zonder al te veel omwegen. Misschien juist daarom zo raak.
En dan die stem. Rauw, donker, met iets van durf en kracht. Maar tegelijk ook een kwetsbaarheid die niet om medelijden vraagt. Het is een stem die past bij mijn smaak in aftershave. Tabak, hout en aarde.
Het merkwaardige is dat Nash Blackwood een creatie van kunstmatige intelligentie is. Die doorrookte stem heeft nooit een sigaret aangeraakt. Er is geen whisky aan te pas gekomen en de man die mij toezingt over zijn diepste dalen heeft er zelf nooit eentje gekend.
Een kunstmatige stem, bedacht door een machine die niets voelt, zingt over iets wat ik maar al te goed herken. Ik luister, zet het nog eens op en merk dat het me opnieuw raakt.
Misschien zit de echtheid soms niet in degene die zingt, maar in degene die luistert.

https://www.youtube.com/watch?v=WSG4HXt6dR0&list=RDWSG4HXt6dR0&start_radio=1 

Bakje doen?

Bakje doen?

Ik zit in de Sint-Jan. Niet op zondag, maar op een vrijdagmorgen. Dat blijkt gemakkelijker.

De kerk is dezelfde. Natuurlijk is die dezelfde. Ik ken deze ruimte zo goed dat ik nauwelijks hoef rond te kijken om te weten wat er achter me, voor me en naast me is. 

De laatste tijd krijg ik berichtjes van mensen uit deze kerk. Of we eens een bakje zullen doen. Even bijpraten. Mensen die ik al jaren ken, aardige mensen met goede bedoelingen.

En toch denk ik meestal: liever niet. De koffie is het probleem niet. Ik drink genoeg koffie.

Na de eerste mei is er veel gebeurd. Herma overleed. We namen afscheid en begroeven haar. 

De weken daarvoor stonden vooral in het teken van zorgen en regelen. Het zorgen hield op, het regelen gaat nog altijd door. Ook als iemand er niet meer is.

Tegelijk begon mijn eigen herstel. Gesprekken, hulpverlening, budgetbeheer, schuldeisers en instanties. Vooral die laatste kunnen me moedeloos maken. Ik kan lezen en schrijven, ken de weg een beetje en heb zelfs ervaring aan de andere kant van het bureau. En soms verzuip ik er in.

Ik begrijp steeds beter waarom het zoveel mensen niet lukt hun leven op orde te krijgen. Hoe moet dat als je minder mondig bent, niemand hebt die even meekijkt of al jaren van loket naar loket wordt gestuurd? Vanuit deze kerk hield ik me jarenlang bezig met mensen aan de rand van de samenleving. Inmiddels weet ik dat je daar sneller terechtkomt dan je denkt.

Misschien maakt dat sommige ontmoetingen ingewikkeld. Niet omdat de ander iets verkeerd doet. Maar de afstand tot levens waarin de dingen min of meer op hun plek lijken te liggen, voelt groter dan vroeger. Een kop koffie overbrugt dat niet zomaar.

Bij sommige uitnodigingen komt op voorhand al de toezegging: ‘We hoeven het er niet over te hebben.’ Dat maakt het bijna nog gekker. Dan zit er een levensgrote olifant naast het biskwietje waar we het vooral niet over gaan hebben.

En dan is er schaamte. Ook die zit mee aan tafel. Schaamte om wat er gebeurd is en om wat ik zelf heb aangericht. Je kunt er weinig mee en verstoppen lukt ook niet echt. Mijn vijgenboom heeft niet genoeg blad.

Met een paar mensen dichtbij is dat anders. Die kennen vanaf het begin het verhaal. Zij waren er in de rauwheid van de afgelopen maanden. Niet om vooral de lichte kant van mij terug te vinden en die te bevestigen. Ze schrokken ook niet weg toen er een donkere kant zichtbaar werd. Misschien maakt juist dat het verschil. Ik hoef bij hen niet eerst weer degene te worden die ik was. En hoeft het er ook niet steeds over te gaan. Omdat het weten er is.

Op zondag zoek ik soms een andere kerk op. Of ik blijf thuis en volg deze kerk digitaal. Dat is voor nu gemakkelijker.

Maar vandaag zit ik hier. Op het psalmbord staat Psalm 150. Uiteindelijk liepen alle psalmen uit op loven. Het mag van mij nog even op het bord blijven staan.

Blijf af!

 Twee dagen Parijs en dan maandagochtend weer mijn EPV in. De zon komt prachtig op boven de stad. Ik bezorg in flatgebouwen, loop over gaanderijen en door kelders waar de nieuwe dag voorlopig nog niet is doorgedrongen.

Bij een voordeur tref ik een compleet huishouden in bedrijf. Een mevrouw staat met haar telefoon aan haar oor. Klantenservice, begrijp ik. Ergens is iets misgegaan en degene aan de andere kant krijgt dat uitgelegd. Ze probeert beleefd te blijven.

‘Ja, dat begrijp ik. Maar dat is dus precies wat ik bedoel.’

Ondertussen moeten drie kinderen naar school. Jassen aan, schooltassen om, schoudertassen mee. Er wordt iets gezocht wat blijkbaar vijf minuten geleden nog gewoon ergens lag. Ik sta met de boodschappen voor de deur.

‘Nee, daar blijven!’

Ik blijf staan.

‘Sorry hoor,’ zegt ze tegen mij.

‘Geeft niks,’ mompel ik terug, terwijl ik bedenk dat iedereen wel eens op maandagochtend kortaf is.

‘Nee, niet doen!’

Ik doe niets.

Aan de telefoon legt ze opnieuw uit dat ze heus begrijpt dat de mevrouw van de klantenservice er persoonlijk niets aan kan doen, maar dat ze nu toch echt graag wil weten hoe dit opgelost gaat worden.

‘Tas mee!’ Een kind pakt een tas.

‘Dank u wel.’ Dat blijkt voor mij. Ik zet mijn handen vol tassen op de grond in de gang.

‘Afblijven!’

Ik trek mijn handen terug. Dan verschijnt er vanuit de woonkamer een kleine poedel. Of iets wat ooit als een poedel is begonnen. Het beest kijkt naar mij, naar de boodschappen en besluit dat die laatste het interessantst zijn.

‘Nee! Weg daar!’

Eindelijk begrijp ik het systeem. De vermaningen zijn voor de hond. De korte bevelen voor de kinderen. De beleefde wanhoop is voor de klantenservice. En tussendoor bewaart ze ook nog een paar keurige zinnen voor mij.

Ik wens haar een fijne dag. ‘Dank u wel, u ook.’ Achter me hoor ik, nog voor de deur dichtvalt:

‘Nee! Ik zei toch dat je daar vanaf moest blijven!’ Ik loop verder over de gaanderij. De zon staat inmiddels boven de flats.

Parijs is weer ver weg.

Waar is de boter?

Sinds kort ben ik logeeradres van Vrienden op de Fiets. Er hebben inmiddels al wat fietsers bij me overnacht. De fietsen gaan in de gang, meestal meteen aan de lader, de gasten een paar trappen hoger.

Langzaam krijg ik er routine in. Denk ik. De eerste keer liep ik ’s ochtends sluipend op kousenvoeten door mijn eigen huis. Want hoe laat worden Fietsvrienden eigenlijk wakker? Tegen achten waag ik me aan de trap naar de bovenste verdieping. Eerst alleen mijn hoofd in het trappengat. Keel schrapen. Hoe doe je zoiets? Ga je roepen? Of zeg je eerst heel beleefd iets zachts en herhaal je dat steeds iets harder, totdat er iemand reageert?

Er komt leven van boven. Tijd voor het ontbijt.

Even later loop ik met een dienblad de trap op. Twee eitjes, vier sneetjes bruinbrood, twee afgebakken bolletjes en twee beschuiten. Kaas, hagelslag, melk én puur, en jam. Niet de pot natuurlijk. Netjes in een bakje. Plus twee glazen verse jus d’orange.

Bestek lag er gisteren al. Net als het koffieapparaat en de waterkoker. Kopjes, glazen, bordjes. Alles heb ik.

Ik daal tevreden de trap weer af.

Een kwartiertje later klinkt het van boven.

‘Arjan?’

‘Ja?’

‘Waar is de boter?’

Natuurlijk.

Die hebben we al jaren niet in huis.

Ik loop naar boven en bied mijn excuses aan voor het ontbreken van de boter. Meneer kijkt naar de ontbijttafel.

‘Mevrouw wilde hagelslag,’ mompelt hij.

Even is het stil.

‘Maar ja. Zonder boter blijft die natuurlijk niet plakken.’

Mijn eerste ontbijt als logeeradres.

Bijna alles geregeld.

Bankje

Vandaag zit ik op een bankje onder de zilveresdoorn. Hij laat veel te vroeg zijn bladeren vallen.

De kastanje boven je.

Waken noemen we dat,

omdat staan

zo weinig betekent.

Straks de kinderen

een steen uitzoeken.

Jouw naam erin,

wat letters en cijfers.

Alsof dat genoeg is

voor een heel leven.

Andere jaren,

andere bankjes.

Andalusie, Toscane

of aan de Zwarte Zee.

Zon op onze kop,

uitzicht voor ons

en altijd nog ergens

om naartoe te gaan.

Nu kijk ik naar jouw graf

Jij onder jouw boom,

Ik onder de mijne.

En tussen ons

valt langzaam

de zomer uit de bomen.

Onderweg

 Vandaag rijd ik weer van deur naar deur. Boodschappen uit het krat pakken. Of hele kratten op het steekkarretje. Aanbellen, glimlachen, soms een paar woorden en weer verder.

Het is prettig werk. Lekker overzichtelijk en niemand vraagt waar ik over een jaar ben. Alleen of ik alles op de deurmat wil zetten. Of op het aanrecht in de keuken.

Soms is er ineens iets moois langs de route. Een kerk die al eeuwen lijkt te weten dat mensen komen en soms ook weer afscheid nemen. Gemetselde stenen waar jaren van lief en leed in zijn opgeslagen.

Even later verdwijn ik tussen honderden appartementen en evenzoveel levens. Mensen zitten zwijgend achter schermen, koken eten en maken ruzie. Of ze lachen en hebben plezier.

Ik zet hun boodschappen neer en vertrek weer. Dat past me op dit moment.

Aan het einde van de dag wordt het landschap leger. De zon zakt en ik ben moe. Niet alleen van het tillen en het rijden.

Er zijn dagen waarop ik graag vooruitkijk en bijna geloof dat ik opnieuw kan beginnen. En er zijn dagen waarop dat niet lukt en ik vooral achteromkijk.

Vandaag zit daar tussenin.

Ik stuur mijn wagentje door het laatste licht. Achter mij ligt de dag. Daarachter nog meer. Voor me ligt de weg. Voor nu is dat genoeg.

Picniccen in Rotterdam

Vanmiddag val ik in voor een collega. Niet in Gouda, maar vanuit de Picnic-hub in de Spaanse Polder. Mijn route slingert door Katendrecht, over de Erasmusbrug en de binnenstad in. Langs het Fotomuseum, Hotel New York en de SS Rotterdam.

Bijna overal ligt wel een herinnering. Sommige nog vers, andere al jaren oud. Grappig hoe een stad dat bewaart, zonder dat je het haar gevraagd hebt.

Toch ben ik vandaag geen bezoeker. Ook geen inwoner. Eerder een toerist met een Picnicbusje. Ik kom op de mooiste plekken, hoef nergens in de rij te staan, betaal geen parkeergeld en blijf nooit lang. Boodschappen afgeven, een glimlach en weer door.

Misschien is dat wel de mooiste manier van reizen. Niet om ergens te blijven, maar om steeds even onderdeel te zijn van een plek. Lang genoeg om haar te herkennen, te kort om eraan vast te zitten.

En eerlijk gezegd, die manier van onderweg zijn, past me eigenlijk best.

Avond

De zon zakt, trekt zich terug uit alles wat was.

Water slikt

het vallend licht.

De laatste boodschappen

staan in een keuken

die ik niet ken.

Ik rijd naar huis.

Stemmen sterven,

andere klinken luider.

Riet weet alles

en ik heb geen idee.

De einder wenkt en lokt

en spreekt van dromen

gewild en ongewild.

Deze avond

komt nooit meer.