zaterdag 5 januari 2019

Achterblijven

Ik was bij mooie mensen,
zat op hun puin
en deelde wat
hoop.

Midden in zijn verhaal
over kunst en leven,
haperde zijn stem.
Voordat ie brak.

Hij sprak verdrietig:
'Toen stopte het.
Nadat alles was
gelukt'

Hij, zij en ik; wij
alledrie zaten
aangedaan
te horen.

Mooi mens,
ben mooi
door te
blijven.

Als jij gaat vertrekken 
op zoek naar jij.
Dan wachten
wij op jou.

dinsdag 1 januari 2019

Nieuwjaarsscherven

'Je kunt vallen maar niet breken en zelfs als je breekt, dan zullen jouw scherven stukken schoonheid zijn.'

Dat wens ik jou toe dit jaar. Geluk, voorspoed, liefde en gezondheid zijn belangrijk. Fijn om te ontvangen en te beleven. Misschien is doen nog mooier.
Doe geluk, doe gezond, doe voorspoed en doe liefde. Door te zijn wie jij bent. Reik uit naar de ander. Ga de verbinding aan door elkaars taal te verstaan. 
Ook in 2019 maken we fouten. De aarde om, en onder ons zal vast wel eens schudden. 
Vallen is niet erg. In stukken vallen ook niet. Ik zeg niet dat scherven fijn of mooi zijn. Ze kunnen verwonden en pijn doen. 
Maar de schoonheid zit echter niet in het heel of het af zijn, wel in het onderweg zijn. 
De uitdaging is of jij jouw schoonheid kunt laten zien, desnoods in hele stukken. Doe het goed in 2019!

maandag 31 december 2018

Oudjaarsdruppels



Kerst
het feest
van de liefde 
is mooi geweest.
Kerk kan weer dicht.
Vrede ster en licht
liet ons achter.
Blijf jij dan 
dicht bij
mij.

Oudjaarsdag

terugkijken mag.
Dank voor iedereen 
en alles om mij heen.
Dank voor dat wat kwam
en dank voor wat verdween.
Wie mij liefhad, dank daarvoor,
het hield de wereld rond en zacht.
Waar ik lief mocht hebben, dankjewel
in vloeibaar blijven lag de kracht.
Wat vertrok, stil of met lawaai,
liefhebben, dat blijft wegen.
Gelijk lag hier ook zegen.
Dank voor alles.
Blijf jij dan
dicht bij
mij.




maandag 24 december 2018

Kerstkast

Ooit had ik een groepje leerlingen die bij een gedicht een verwerkingsopdracht moesten maken. Dit gedicht ging over een homo die voor het eerst met zijn gevoelens naar buiten kwam.
Tijdens de gedachtewisseling over deze opdracht viel mijn oog op een van mijn kasten. Het was een ijzeren kast die al een tijdje meeging. Daar op dat moment nam ik een besluit. Ik bood ze de kast aan. En wat verf en kwasten.
Een paar dagen later was de homo-kast geboren. Roze natuurlijk. En met een 'boem' erop; uit de kast komen heeft best een hoog knal-effect. In ieder geval in de wereld van mijn leerlingen.
Deze kast is jarenlang onderwerp van gesprek en aanleiding tot gesprekken geweest. Nee, vergist u zich niet, ik was leraar (en mentor).  Niet degene die het als zijn taak zag om elke vermeende homo uit de kast te trekken. De kast bood gewoon ruimte om zaken bespreekbaar te maken. 
Zelfs een keer iemand van jeugdzorg die wat foto's kwam maken en het verhaal wilde horen. Ze nam het mee als voorbeeld hoe je op een beetje creatieve manier kunt zorgen dat je in gesprek raakt. Of op zijn minst de ruimte voelen om ergens wat over te zeggen.
Nu krijg ik afgelopen week een foto opgestuurd. Van het afvoeren van 'mijn' kast. Zelf ben ik het lokaal al een tijdje uit. Nu blijkbaar tijd om de laatste resten te verwijderen. Ik heb er om gehuild. De kast op een kar, naast wat kliko's. Niet moeilijk te raden dat dit rechtstreeks richting vernietiging gaat. Dat deed me zeer.   

Tot ik met een vriendengroepje een paar uur door Utrecht slenter. Dat doen we vaker. Afspreken bedoel ik.  Maar deze keer is anders. We benoemen dat ook. Afgelopen jaar is er best veel gepasseerd. Natuurlijk hebben we het daarover. En komen erachter dat rauwheid verrijkt. Elkaar gewoon zeggen hoe de vlag erbij hangt. Wat goed gaat en wat anders gaat dan verwacht. 
Na de lunch maken we een tafelrondje met wat zinnen die we elkaar meegeven. Het grappige is dat we allemaal ongeveer op hetzelfde uitkomen. Ook weinig verschil tussen de dames en heren.

Dit is het waar we op uitkomen:
  •  Wees lief voor jezelf. Ondanks dat deze egoïstisch aanvoelt, komen we er  achter dat echt uitreiken naar de ander pas kan als je zorgt voor jezelf. 
  • Leef nu. Stel niet uit wat je nu kunt doen. Of wilt doen. Voordeel is ook dat het altijd nu is.
  • Leef betekenisvol. Zorg dat het ertoe doet. We hoeven niet allemaal de gehele mensheid te redden. Maar een beetje het verschil maken kan ook voor één mens.  Al ben je dat zelf.
Ineens heb ik vrede met mijn homo-kast. Al ligt ie nu bij het oud schroot. Hij was betekenisvol. Was lief voor anderen en stond in het hier en nu.

Op dit moment maakt hij plaats voor andere kasten. Boordevol ideeën en goede bedoelingen. En als er geen andere kast komt? Dan is er in ieder geval extra ruimte. Soms is dat het enige dat telt. Beetje ruimte geven.


dinsdag 18 december 2018

Kerstdicht

Mijn God ik wil U zien,
waar weet ik niet.
De stal is verdwenen,
nu iets met bio-industrie.
Daar kom je zomaar
niet naar binnen.

Mijn God ik wil U zien,
hoe weet ik niet.
Zelfs de wijzen verdwijnen
ondanks sterren die verschijnen
De uitstoot van ons cee-oo-tweetje
belemmert het zicht een beetje

Mijn God ik wil U zien,
wanneer weet ik niet.
De herders die hun werk verlaten,
zijn vervangen door wat bureaucraten.
En meetings, stand-ups en trajecten
bevriezen ons op onze plekken.

ik ga U niet vermoeien
met al het onrecht 
zo ver weg.
Het meeste is 
soms zoveel
dichterbij.

Jezus ik zag u niet.
Ik zocht u in de hemel,
gelukkig was u niet thuis
Maar al heel lang
hier op werkbezoek.
Kerst dichtbij.

dinsdag 27 november 2018

Kaarsje branden voor jezelf

De eerste hordes heb ik genomen. Een sollicitatiebrief geschreven en mijn curriculum vitae bijgewerkt. Dit op de post gedaan. Nou ja, per email verzonden. 
Een paar dagen later de uitnodiging voor een eerste gesprek. Dit lukt vrij aardig; een dag later krijg ik de uitnodiging voor een vervolggesprek. Naast dat mij duideljk gemaakt wordt op welke manier dit gesprek vorm krijgt en welke informatie van mij verwacht wordt, krijg ik de opdracht een pitch voor te bereiden.
Een pitch, ook wel elevator pitch genoemd, is een korte presentatie waarbij je een product zo goed mogelijk neerzet. En de noodzaak overbrengt om dit product in huis te halen.  In dit geval dus mijzelf zo goed mogelijk presenteren en daarnaast de andere kant er van overtuigen waarom zij mij deze baan 'moeten' geven. En dit alles in twee minuten. Vandaar dat 'elevator'; de tijd die je hebt om tijdens een reisje in de lift iemand toe te spreken.

Het moeilijke van zo'n pitch is de keuzes die je moet maken. Door de ingedikte tijd ben ik verplicht om veel te schrappen. In twee minuten kan ik namelijk niet alles zeggen. En echte nuances aanbrengen gaat niet. Dus zal ik een paar aspecten kunnen benoemen en de rest er buiten moeten laten. De neiging om een beetje te gaan zeggen wat de ander wil horen, sociaal wenselijk te doen zogezegd, is een gevaar. En nee, zomaar met de botte bijl erin is ook geen optie. Iets met evenwicht zoeken. Best een uitdaging.

Het mooie van deze vorm is dat ik zelf gedwongen word om na te denken over hoe ik de functie, van locatie-directeur op een school voor speciaal onderwijs, zie en de betekenis die ik er aan kan geven. En dat is echt wat anders dan een aantal algemeenheden slaken en een soort van gulden middenweg te bewandelen. Ietwat uit je comfortzone stappen zeg maar en duidelijkheid verschaffen over motieven en visie.

Gelukkig heb ik goede vrienden en mooie mensen om me heen die me helpen bij het kiezen van de juiste vorm. Ik opper zelf wat mogelijkheden, krijg wat opties terug. Er komt van alles langs. Variërend van een rood hartjespak tot en met gewoon een strakke heldere monoloog. En alles er tussen. 

En dan is het zover. Zat ik vorige week met twee boven-, en meerschoolse directeuren aan de tafel, nu met een benoeminsgcommissie. In totaal zeven mensen. Personeel, medezeggenschapsraad en ouders. Na een welkom en voorstelrondje van hun kant,  begint mijn pitch.
Ik haal mijn rugzak tevoorschijn en zeg iets over dat ik denk dat elk mens een rugzak heeft en niet alleen de leerlingen van een school voor speciaal onderwijs.
Ergens onder uit de rugzak diep ik een kaars op. Uiteindelijk heeft ieder mens iets van licht bij zich. Alleen is het soms zoeken naar een doosje lucifers. Dit lukt en de kaars brandt. 
Vervolgens pak ik een knalrode stropdas met hartjes, ja die van eerder genoemd pak, en hang die om mijn nek. Onderwijs zonder hart voor de leerling is geen onderwijs. 
Wat dan komt is een weegschaal.  De man of vrouw voor de klas, mijn toekomstige team als het allemaal goed uitpakt, is degene die gewicht in de schaal legt. Zij doen er toe. Met hen staat of valt het succes van een school.
Dan komt er een karabijnhaak-sleutelhanger. Met aan de ene kant een paar losse sleutels en aan de andere kant een hele bos. Dit is hoe ik een schooldirecteur zie. De verbindende factor tussen alles wat bovenschools binnenkomt en wat binnenschools uitgevoerd moet worden. En andersom. Met elke individuele sleutel kun je wel wat starten en openen. Maar om een hele organisatie draaiende te houden zul je overal een sleutel voor moeten vinden. Verbinding is hier het kernwoord. Veiligheid en stabiliteit trouwens ook. Sleutels zijn dingen om zuinig op te zijn.
Dan komt de hardloopmedaille. Ik geloof dat elke uitdaging tot verandering bij onszelf begint. Zeven jaar geleden had ik nog nooit een rondje hardgelopen.  Op aanraden van een goede vriend begonnen. Inmiddels loop ik marathons. Niet als snelste maar ik loop ze wel uit.
Als laatste leg ik mijn mobiel op tafel en vertel dat in contact blijven met de wereld buiten, een kernwaarde is voor het goed functioneren van een school. 

Mijn twee minuten zijn om. Ik blaas het kaarsje uit en terwijl het vlammetje dooft brandt er een licht in mijn hart. Het is mij weer helemaal duidelijk waarom ik in onderwijs geloof. 

zaterdag 24 november 2018

Mist in November

Als de andere kant
van eenzaam,
tweezaam 
is.
Dan 
heb ik
alleen jou
toch maar nodig?





zaterdag 17 november 2018

Ver weg voel jij dichtbij

Lang keek ik naar een graf
als plaats om iemand,
die al was gestopt,
nog verder weg
te stoppen.

Jij komt
tevoorschijn.
De zuil en zerk
mogen immer zwijgen.
Maar jij spreekt en luistert.
Nu en echt, voor altijd eeuwig.




maandag 12 november 2018

De huilende mens

Beste jongens en meiden,

Vandaag heb ik mijn spullen uit het lokaal gehaald. Voor jullie heb ik één schilderij laten hangen. De huilende mens. Tien jaar geleden schilderde ik haar.  In een periode waarin ik voor het eerst leerde huilen en dit niet erg vond.  Dat was best lastig. Vandaar dit schilderij. Niet zoveel vrolijkheid op te ontdekken. En toch ben ik van haar gaan houden. Ondanks het verdriet zit ze al bijna helemaal in het licht. 

Vanaf nu zal ik haar niet meer zien. Maar jij wel. Ik hoop dat elke keer wanneer jij haar ziet, jij haar bekijkt en één vraag voor haar hebt. Eéntje maar. Hoeft niet moeilijk. Kan gewoon iets als 'Wie ben je?' of  "Waarom huil je?' En voordat jij het lokaal uitloopt bedenk jij wie die huilende mens op dit moment is.  Misschien wel de jongen of het meisje naast je in de klas.  Of thuis iemand, op club of sport. In je fietsgroep.  HA, hoor ik je zeggen: "Ik ken niemand die huilt". Kijk dan nog eens goed.. Ook op het schilderij zie je geen tranen. Maar ze huilt wel. 

Jongens en meiden, het ga jullie goed! Ik heb genoten van elk moment met jullie. Onwijs veel geleerd. Wij gaan nu verschillende wegen in. Jullie blijven op school, ik ga een nieuwe toekomst in. Kan bijna niet wachten op alles wat komen gaat en best veel zin in! 

We komen elkaar vast nog wel eens tegen. Al was het op schildersles, want huilende mensen tekenen, moet ik nog steeds een beetje leren. 

filmpje



woensdag 7 november 2018

Dankdagdicht

Mijn God ik wil U danken.
Maar weet niet goed,
waar ik eindigen 
of beginnen moet.

Mijn God ik wil U danken.
Ik heb gekregen.
Zelfs het zeer 
voelt soms als zegen.

Mijn God ik wil U danken.
Voor water en brood,
koel en andere kasten.
Nog lang geen hongerdood.

Mijn God ik kan niet danken
Voor een wereld in brand.
Miljoenen op de vlucht
en verliezers aan de kant.

Mijn God ik kan niet danken.
Voor mensen die mogen leven
bij de gratie van het goed te doen.
Wat als 't niet zo lukt voor even?

Mijn God als ik denk aan danken,
besef ik dat het omgekeerd;
dus danken voor het denken,
het mooiste is wat U mij leert.





Dankdag

De voorstelling is afgelopen.  De zogenaamde première waarbij ik mijn levensverhaal op de planken breng.
Natuurlijk zag ik er tegenop, maar het was tijd. De lat lag hoog, de gunfactor ook. Een zaal met veel mensen uit onze directe omgeving. Deze zaal reageerde. Het meest in stilte. De stilte die soms oorverdovender was dan elk ander geluid.

Nog steeds beduusd van alle reacties die binnenkomen. Het voelt een beetje raar om hier alle positieve reacties te herhalen. Dat ga ik niet doen. Het is goed om na driekwart jaar repeteren het verhaal te brengen. Met mensen die een heleboel energie in mij en het verhaal gestoken hebben. Zij hebben mij het verschil geleerd tussen iets uit je hoofd of uit je buik te zeggen. Ben er rijker door geworden.  
Gelijk besef ik dat we aan het begin staan. Ik kan nog heel veel leren, er valt nog voldoende bij te schaven. Mooie tips gekregen.

Eén van de mooiste reacties kreeg ik van de jongste bezoeker. Tijdens de voorstelling vertelde hij zijn moeder dat het toch wel erg was wat ik gedaan had. Na de voorstelling schreef hij dat ie trots op me was. Hij en ik hebben iets speciaals. Naast dat we vrienden met zijn ouders zijn, heeft ie een bijzonder plekje in mijn hart. In twee zinnen vatte hij de avond samen. De tegenstelling: dat wij als mens niet slecht of goed zijn, dat licht en donker misschien wel in ons allen huist. Voor menig volwassene is dit ingewikkelder dan voor mijn jonge vriend.

Die tegenstelling zit in meer dingen. Iemand appte me: 'Arjan, de bosrand in de voorstelling intrigeert me. In een volmaakte wereld zou niemand naar de bosrand hoeven te vluchten, anderzijds komt die bosrand voor mij het dichtst in de buurt van een volmaakte wereld.' 

Iemand anders heeft het ineens over iemand die al twintig jaar uit haar leven verdwenen is. Kan er meer geweest zijn dan louter slecht? Dit vul ik een beetje in, maar zo voelt het wel.

Ja, er zijn ook reacties van mensen die het moeilijk vinden. De voorstelling zegt dat je mensen niet in hokjes kunt plaatsen. Verslaving is destructief en een vlucht voor de werkelijkheid. Deze vlucht heeft aantrekkelijke kanten. Sommigen vinden dit lastig. 

Wat me raakt is dat ik verhalen terugkrijg. Niet eens inhoudelijk. Dat hoeft ook niet. Het voelt als een cadeau dat mensen even opnieuw kijken naar begrippen als vergeving en boosheid. Naar recht en onrecht. Niet in het minst in hun eigen leven. Niemand wordt volwassen zonder schade op te lopen. We kennen allen ons zeer naast onze zegeningen. Maar nu even uit een ander perspectief. En hierover in gesprek.

Iets met uitreiken naar elkaar en verbinding maken. Mooie reden om dankdag te vieren vandaag. 

donderdag 1 november 2018

Spatiedag





Een . zetten
achter een mooie zin.
Verdient meer dan ruimte
voor een splinternieuw begin.
Vandaag is het de dag
waarin m'n spatie
zwijgend,
spreken 
mag
.




woensdag 31 oktober 2018

Ik was in 't weeshuis

Naar aanleiding van de expositie van Tineke Radder in het Weeshuis in Gouda. 

Naast het andere mooie werk raakt me telkens de installatie 'Verweesd'.
Een groot kunstwerk bestaande uit een wolk van stenen ter nagedachtenis aan de weeskinderen die gedurende driehonderd jaar in dit gebouw hebben gewoond.



Ik ben niet zo'n kunstkenner dat ik alles wat ik zie, kan duiden. Zelfs begrippen als mooi en lelijk zeggen me niet zoveel. Maar deze stenen raken me. En niet zo'n beetje. Vanmorgen was ik er met iemand en we hebben gewoon een tijdje staan kijken.
Zachte pianomuziek geeft de stenen een stem. Net door de ramen vallend zonlicht geeft zwart en wit de grijstinten. En ergens zorgt de wind voor beweging. 
Bij elkaar raakt het me. Maar ook de stenen afzonderlijk. Dat er driehonderd jaar hier verweesde kinderen waren is mooi, of misschien ook niet. Ik weet het gewoon niet. Dat deze kinderen een plekje kregen in dit gebouw is ook iets dat mij niet zoveel zegt. 
Dat er nu na zoveel jaren stenen hangen, ervaar ik als iets heel speciaals. Elke steen vertelt zijn verhaal. Geen steen is hetzelfde. Het gaat niet alleen om het totaal, het is juist de enkeling. Sommigen in een groep, anderen moederziel alleen. Geen één die valt.  
Eentje die mijn aandacht trekt. Elke keer als ik kijk dan draait hij. Om zijn eigen as. Laat zich zien en vangt het licht. 

Alle stenen zijn met de hand gemaakt. Eén voor één. Van papier mache. Dat is het mooiste. De stenen van papier. Het is zwaar genoeg geweest.