Theater maken

'Waarom zou je het willen?',  vraagt een goede vriendin vanmorgen. Ik had haar posters laten zien. Proefposters waar ik met mijn grote hoofd opsta en die het theaterstuk aankondigen. 
Het theater waar we nu ongeveer op de helft zijn, voor wat de voorbereiding betreft. De meeste woensdagavonden oefenen, schrijven en spelen. De première is in  november volgens de planning.  Een belangrijke datum, omdat het dan precies tien jaar geleden is dat ik het voor het laatst verloor van mijn verslaving.
'Waarom niet?', geef ik terug.

'Tja, ik denk dat je dat leven nu toch wel langzamerhand achter je gelaten heb, dat je in een nieuw leven staat. Ze noemt een mooie tekst uit de Bijbel: 'Zie, Ik maak alle dingen nieuw' en vervolgt: 'Moet je dan zo nodig achterom kijken?'

Het raakt mij dat het voor haar dus echt iets van vroeger was. Zij ziet mij dus  zoals ik nu ben. Dat voelt goed.

Wat ik tegen haar zeg, is iets over geloven in een vrij leven, dat we los kunnen komen van dingen die ons in de greep hebben. Dat het echt kan lukken, hoe diep je ook zit, dat er een weg terug is. Of omhoog zo je wilt. En ja in mijn geval heeft dat zeker met geloof te maken. 

Maar er is meer.

Steeds meer zie ik dat we allemaal onze behoeftes en verlangens hebben.  Meestal controleerbaar, soms ook ongrijpbaar. De wereld is niet helemaal volmaakt. Soms helemaal niet. 

Puinhopen ver weg en soms dichtbij. Allemaal hebben we er linksom of rechtsom mee te maken. Vervolgens is de stap naar iets wat verdoofd of tijdelijk even wat uitschakelt niet zo ver. Gelukkig hebben de meeste mensen er geen destructieve manier voor nodig. De herkenning van iets dat ons beheerst in plaats van andersom, kan verrijkend zijn. Daarnaast het zien dat mensen meer zijn dan hun obsessie.

Wat dat nieuwe leven betreft, ja dat is er zeker. Geniet ik met volle teugen van. Elke dag opnieuw. Het oude dan maar vergeten? Los van het feit dat sommige dingen te groot of teveel geweest zijn om te vergeten, lukt het jammer genoeg op de manier waarop wij samen maatschappij zijn, niet echt om maar te vergeten. Er zijn altijd mensen of instanties die ons herinneren aan onze gebreken.  

Op de vraag "Zou je het niet eens achter je laten?' Is maar één antwoord mogelijk: 'Hoe graag ik dat ook zou willen, het komt altijd terug, linksom of rechtsom.'
Nee, ik vraag geen medelijden. Wel weet ik inmiddels dat er maar één ding erger is dan aan je verleden herinnerd worden. Het ontkennen ervan.  

Goejanverwelledijk

Goejanverwelle (gepubliceerd in en geschreven voor indebuurtgouda.nl)

Daar waar de Steinsedijk stopt, begint de Goejanverwelledijk. Deze dijk (aan de noordkant van de Hollandse IJssel) is de oude weg van Hekendorp, dat ooit Goejanverwelle heette. 
Waarschijnlijk is de naam afkomstig van een landeigenaar die er ergens in de 15e eeuw woonde. Hij heette Goe Jan Verwellen. Zo simpel kan het dus zijn.

Die plek bestond uit een buurtschap en een sluis. De laaste bekend als de plaats waar Wilhemina van Pruisen, de vrouw van Willem de Vijfde, een tijdje gegijzeld werd door patriotten. Ten gevolge van deze actie, uitgevoerd door een Gouds Vrijkorps, vielen er vijfentwintigduizend Pruisische soldaten Holland binnen. Hierdoor werd uiteindelijk ons koninsghuis gered en kregen we de eerste echte Koning van Oranje.

Goverwelle
Een paar honderd jaar later bouwt Gouda een complete nieuwe wijk. Deze wijk krijgt de naam Goverwelle, een afleiding van Goejanverwelle. Niet zo vreemd, daar de Goejanverwelledijk de zuidelijke begrenzing van de wijk vormt.

IJsselhof
Een tijdje terug schreef ik onderstaand verhaal dat zich voor een jaar of wat geleden afspeelde aan de stadkant van de Goejanverwelledijk. Op de begraafplaats. Die gelukkig weer gewoon IJsselhof heet. Alleen Google noemt het nog naar de verzekering die blijkbaar eigenaar kan zijn van grond waar jij en ik onze dierbaren in begraven.  

De overledene is er al. Ze ligt in een kist die op een draagbaar met grote wielen staat. De begrafenisondernemer naast me blijft op zijn horloge kijken en hardop mompelen dat ie niet begrijpt waar zijn dragers blijven.
Samen vormen we een ietwat raar gezelschap. Een diaken, een doodbidder en een dominee. En de dode. Deze druiligere dinsdag had niet veel triester kunnen zijn. De mevrouw die we gaan begraven is bijna negentig geworden. Haar man is al tien jaar dood. Ze hadden geen kinderen. De meeste verwanten en vrienden zijn blijkbaar ook niet meer in leven. Of niet mobiel genoeg om hier te komen. Of, bedenk ik me nu, gewoon te zeker dat ze binnenkort toch deze kant op gaan.


Rugby
Een heel stukje verderop maakte ik ooit wat vrolijkers mee. Daar waar de rugby-, en tennisvelden zich bevinden. Heel officieel is het zelfs een zijweggetje met de naam Uiterwaardseweg, maar het ligt wel onderaan de Goejanverwelledijk. Je vindt er ook een mooi buiten-volleyballveldje. Dat was de plek waar het gebeurde. Ik deed mee aan een vriendschappelijk volleyballtoernooi. Bedoeling was dat we ons lieten sponsoren en de binnengekomen gelden gingen ergens naar een goed doel. Er heerste een ontspannen sfeer. Het mooie zomerse weer hielp ook. Naast de spelers waren er nogal wat vrienden en bekenden. Er was eten, drinken en gezelligheid. Op het veld naast ons waren de rugbyspelen afgelopen en de jonge heren en  wat oudere stonden aan een soort buitenbar. Met een barbecue. Ze vierden een overwinning of een seizoensafsluiting. Dat weet ik niet meer.
Wat ik wel weet is dat ergens halverwege de avond er een gejoel op ging aan hun kant, en het aan onze kant erg stil werd.  Er kwam een compleet rugby-team het veld op gehold. Naakt. Helemaal. Ze holden een rondje. Niet zomaar een rondje, een beetje midden op het veld. Nee, een complete ronde langs het gehele sportveld. Alle jongeheren achter elkaar. Blijkbaar vonden ze ons iets te tam. Iets met vriendelijke volley, goede doelen en gezinnetjes. 
We konden er wel om lachen. Aan het eind van de avond bleek dat ze ons ook nog eens gesponsord hadden voor een leuk bedrag!  Rare jongens die rugbyers.

Beetje verdrietig

Ik ben verdrietig. Als christen geloof ik in het gebod van de liefde. Voor God, medemens en mijzelf. Alles wat een ander schaadt, moet ik niet doen. Waar ik kan helpen moet ik het doen.  Heb er zelfs een ambt in de kerk als diaken voor gekregen,  waar in het inzegeningsformulier staat: ’’Helpen daar waar geen helper is.”  

Nu kwamen er een jaar geleden wat homo’s op mijn pad. Daar hebben we het in de kerk niet zo vaak over. Hooguit over hun worsteling, waarvan wordt aangenomen dat ze die hebben.  

Samen met een vriend  in gesprek gegaan  met een groepje gelovige  homo’s. Daar zitten naast de worstelende ook ‘happy’ homo’s bij. Er waren ook verhalen over afwijzing en niet gekend zijn.  Door kerkmensen.  Allen gingen  een weg die ze niet zelf gekozen hebben,  maar die wel voortvloeide uit hun identiteit.

In diezelfde periode werd de geloofsviering op de roze zaterdag een feit. Als Protestantse Kerk Gouda hebben we via de Raad van Kerken de Sint Jan beschikbaar gesteld.  Ik ben er wel blij mee. Mensen die elkaar proberen ten zien.  Snel kom ik er achter dat er ook zijn die dit best heftig vinden. Die zich baseren op teksten over homoseksualiteit in de Bijbel. Heel vaak het gesprek aangegaan. Over lezen in de context. Over vergelijkingen met afschaffen slavernij (ook niet iets waar de kerk bij voorop liep).  Over stoppen met discrimineren van vrouwen (waren we ook niet de eersten mee).  Maar standpunten verharden of we zeggen er maar niets meer over.  Uiteindelijk gaat ook die zaterdag wel weer voorbij.

Desalniettemin, ik ga niet zwijgen. Zoals Martin Luther King ooit zei: “Uiteindelijk zullen we ons de woorden van onze vijanden niet herinneren, maar het zwijgen van onze vrienden.”  

Week van Hoop

We sporen niet,

maar reizen wel.

Verloren zonen en

verdwenen dochters.

Wagonladingen vol, 

ook al reizen zij alleen.

IJzer raast op ijzer.

Zelfs dwarsliggers

werken mee.

 Boemelend

naar huis.

Als ik in gedachten deze week
stof en aard ontstijg.

 dan vallen Pinksteren en Pasen

met alle goede dagen op één dag.

Kwijt wat hier kleingeestig

kan narren, sarren en verwarren.

Zwijgt eigen stem of die van anderen luid

 dan stijg ik boven lucht en wolken uit.

Moederdag

Moederdag best lastig
voor kinderloze 
en moederloze
mensen.
Toch vier ik feest
Misschien wel het meest,
omdat we allemaal eens
gedragen zijn
geweest.

Hemelvaart voor 't eerst voor moederdag

Valt hemelvaart 

voor moederdag.

Dan te laat 

voor een kado.

Maar misschien

 in hemel

altijd

 moeder

dag.

In mijn hempie staan

Buiten is het 26 graden, in het lokaal een vijf graden warmer. Onno blijft door het raam kijken. Buiten is een graafmachine bezig met onderhoud aan de walkant van een sloot.

"Onno, let nou op, straks snap je het niet en zit je de rest van je leven op zo'n kraantje"

Hij kijkt me aan alsof ik iets stoms heb gezegd. "Wie heeft het beter voor elkaar meneer, die kraanmachinist met z'n korte broekie en hempie lekker buiten? Muziekie an? Of u hier?" 

Ondanks mijn jarenlange ervaring met vmbo'ers heb ik dit soort opmerkingen nodig. Om te leren dat toekomstperspectief te maken heeft met verwachtingen. Opmerkingen gemaakt vanuit mijn perceptie kunnen flink arrogant overkomen. 

Daar kan geen lesje verkleinwoordjes tegenop. 

bijdrage aan 120w.nl (weekthema 'onderhoud')

Hollend stilstaan

Voor het laatst

hollend door t bos.

Voordat de lente

uit zijn bomen barst.

Toevend bij t graf

van die mij baarde.

Voor t eerst met

steen de dood bedekt.

En om mij heen

zingt en koert en hamert

merel, duif en specht.

Dat leven altijd overwintert.

Doelenstraat

Gepubliceerd in https://indebuurt.nl/gouda op 29 april 2018

Ooit begonnen als Doelensteeg heet zij nu Doelenstraat. De naam waarschijnlijk gekregen door de  aanwezigheid van De Doelen; het oefenterrein van het schuttersgilde. Halverwege de veertiende eeuw was er al sprake van een schutterij in Gouda. Bijna tweehonderd jaar later, in 1542, wordt deze gereorganiseerd. Er zijn dan vier schuttersgilden, elke wijk heeft er één. Het gezamenlijke oefenterrein dat eerst aan de Doelenstraat lag, ligt dan inmiddels tussen  de Lange Tiendeweg, waar ook hun hoofdkwartier is gevestigd, en de Doelenstraat.  Aan de kant van de Fluwelensingel waar nu het Houtmansplantsoen begint.


De straat zelf functioneert als doorsteek naar de binnenstad vanuit de wijk Kort Haarlem. Met aan het begin een meer dan honderd jaar oude bakkerij. Die zelfs het predicaat Koninklijk verdiende in 2015.
Daartegenover zit een winkel in antiek en curiosa. Deze heeft, heel handig en eigentijds, naast de etalage een bakje met visitekaartjes opgehangen. Als de winkel dichtzit kun je bij de webshop terecht. Mooi voorbeeld van kruisbestuiving tussen oude en nieuwe manier van winkelen. 
Daarnaast nog wat etalages die veronderstellen dat er vroeger een winkel zat.

Iets verderop zit een muziekwinkel. Eén van de oudste van de stad heb ik me laten vertellen. Onlangs heb ik hier een muziekinstrument gehaald voor mijn vrouw. Geweldig hoe men mij hielp. Als a-musicale leek voelde ik mij geen moment ongemakkelijk. De leeftijd van de eigenaren en hetgeen ze vertelden maakt me duidelijk dat we deze zaak niet lang meer in Gouda hebben.  Natuurlijk weet ik dat vooruitgang niet te stoppen is.  Maar als ik zie wat deze mensen allemaal doen om van mij een tevreden klant te maken, twijfel ik wel even over wat nu echt vooruitgang is.

Als laatste stap ik bij de slijter binnen. De winkel staat echt vol. Geen gespeel met leegte. Of met licht en ruimte.Nee de paar vierkante meter staan gewoon vol. Meer dan vol. De kruiken op de bovenste plank daarentegen zijn leeg. Weemoedig kijken ze me aan. Ooit werden ze hier gevuld met jenever uit een fust. Alle merken, flessen en aanbiedingen kunnen de melancholie niet tegenhouden.  Dan spreek ik de eigenaar; Jan Snaterse. Ja,ik mag zijn naam noemen. Hij is de tachtig al ruim gepasseerd. En net geopereerd aan staar. "Ik moet veertien dagen rust houden, maar dat lukt me niet. Alleen tillen gaat me wat moeilijker af". Hij vertelt me hoe hier vroeger meer dan twintig zaken zaten in dit kleine straatje. Hoe deze straat vroeger klandizie had van de bezoekers en medewerkers van het Van Itersonziekenhuis.  Dit ziekenhuis lag in de wijk Kort Haarlem.  De route van en naar binnenstad liep via de Doelenstraat. 
Bij mijn vertrek valt mijn blik op de winkeldeur. Boven de naam van de slijter staat de de naam van de winkel, 'Victoria'. Ik vermoed een smeuïg verhaal en draai me om terwijl ik meneer Snaterse vraag hoe hij aan deze naam komt. Hij antwoordt mij lachend: 'Gewoon, van victorie kraaien, de haan kraait victorie'.  Hiermee kan ik het doen. Tenslotte heb je als ruim tachtigjarige, die zich tot vandaag staande weet te houden, alle recht van spreken. Ook als overwinnaar.

Parijs

Stad van licht en liefde. Waar tonnen ijzer en emmers vol met klinknagels werelds meest bezochte bouwwerk tentoonstelt. Waar dichters en schrijvers een opstand begonnen omdat ze het bouwwerk van meneer Eiffel niet zo geweldig vonden.  

Waar een Bastille bestormd werd omdat boeven buskruit benodigden. In tegenstelling tot het oude schoolverhaal dat er gemartelde mensen bevrijd werden. Op de dag van de bestorming dacht men pas, nadat men het buskruit veilig gesteld had, dat het een stunt was om de gevangenen los te laten. Daar waren er zeven van. De meesten werden de dagen erop weer vastgezet omdat dit wat veiliger bleek. Daarna werd het bouwwerk door een sloopbedrijf afgebroken. En niet door een woedende menigte steen voor steen tot de grond gesloopt. 

Over revolutie gesproken. Op een vroege morgen, passeer ik hardlopend, een kerk. Dat is niet zo bijzonder. Wel is het uitzonderlijk dat het een gereformeerde kerk is. Ja die van Luther en Calvijn, niet de meest populaire figuren hier. Wat opvalt, is een doek aan de gevel met vrijheid, gelijkheid en broederschap. Ik herinner me wat preken uit mijn jeugd, waar de Franse revolutie als de oorzaak van veel kwaad werd aangewezen. En waar de slogan 'liberté, egalité en fraternité' als een vloek in de kerk werd gezien. Al lopend mijmer ik nog even. Misschien is revolutionair zijn wel christelijker dan ik dacht. We heten niet voor niets protestanten.


De stad, die bij elk bezoek mooier wordt. Dit keer is onze uitvalsbasis een appartement in MontMartre. Op de helling van la Butte Montmartre, zoals ze de heuvel noemen waar de Sacre-Coeur op is gebouwd. Prachtige kathedraal waar je niet op uitgekeken raakt. In tegenstelling tot de kerk waar ik zondag's kom, mag je hier door de week gratis naar binnen. Aan de andere kant betaal je in de omliggende straatjes het drievoudige voor een glaasje wijn. 

Parijs ook de stad waar ze kunstenaars bij elkaar begraven. En er zoveel hebben dat er een brug over de begraafplaats loopt om aan de andere kant te komen. Vanaf ons dakterras kijk ik over een dichtbevolkt, hoewel uitgestorven, gebied van graven, zerken en tombes. Drie olmen houden de wacht boven de ingang. 
Op een vroege ochtend, een beetje gedwaald over dit terrein. Ook hier nogal wat verbanden met revoluties. De grote en de kleine. 
Niet te missen is de familietombe van de Zola's. Emile, niet echt een vriend van de gevestigde orde, lag hier begraven. Bij zijn familie, voordat hij bijgezet werd in het Pantheon.

Meer zoeken is het naar de plek waar Heinrich Heine begraven ligt. Ja, die van de Lorelei. Het gedicht zo beroemd, dat het bijna een volkslied werd. Zelfs de nazi's  durfden het niet te verbieden. 
Eenmaal gevonden, verwonder ik me over het witte, waaruit graf en buste opgetrokken zijn. Het steekt af tegen het grauw en grijs rondom. Prachtig zijn de dichtregels op de zijkant. Vrij vertaald zeggen ze, dat waar hij ook zal rusten, Gods hemel hem zal omgeven en de sterren zijn graflampen zullen zijn. Te weten dat hij een banneling was en zijn laatste jaren hier in Parijs verlamd op bed doorbracht maakt deze regels nog mooier.

Daarnaast zitten we niet zover van de plaats, waar Vincent van Gogh twee jaar  doorbracht. Waar hij kennismaakte met het impressionisme Ook weer vertrok omdat het hem te druk was. Vincent, niet de gelukkigste man, wel een soort revolutionair. 

Zo kan ik nog wel doorschrijven. Een lijst met beroemdheden maken, die hier een tijdje rondzwierven. Of een beschrijving van de mooiste plekjes en terrasjes.  Het is allemaal al ergens beschreven. Nee, wat Parijs mij deze keer leert is dit: 

'Geniet', zei menigeen, toen ik vertrok,

Van pracht en praal, dacht ik.

Maar wandelend

tussen versteend verdriet,

bedenk ik, dat het

de aankomst niet,

maar de reis zelf is,

die leven boeiend maakt. 

Raam

(gepubliceerd  op 15-04-2018  indebuurt.nl)
Er wonen bijna tweeduizend mensen. En gemiddeld hebben ze een inkomen van iets meer dan vijfentwintigduizend euro.  We hebben het hier over een heel bijzondere straat in Gouda.
Alleen de naam is al een beetje ingewikkeld. Raam. Niet: 'het Raam'. Maar Raam. Dit betekent als je de straat aanwijst dat je het dan hebt over de Raam. En dat klinkt best een beetje raar. 
De Raam is niet alleen een straat maar ook een buurt. De Raambuurt. Dit omdat er de afgelopen decennia jaren meer veranderd is dan alle eeuwen daarvoor, las ik op de website die ze zelfs hebben.De straat bestond vroeger uit een gracht die de Hoge Gouwe via het Nonnenwater met de huidige Museumhaven verbindt.

Koningsmarkt

Waar vroeger het water liep, staan nu auto's geparkeerd. En leggen we straks de kleedjes voor de jaarlijkse vrijmarkt op Koningsdag. Wij hebben daar jaren gestaan bij vrienden die een mooi huis halverwege de Raam hebben. Eén van de vele nieuwe huizen die er de laatste jaren zijn verrezen.  Terwijl er tegenover de gebouwen en huizen van honderd jaar oud in stand gehouden worden. Die mix is wat deze straat zo leuk maakt. 

Tegenover de islamitische groenteboer zit mijn huidige kapster. Iets verderop de moskee waar altijd wel wat mensen rondlopen.  De kleine erfjes die uitkomen op de Raam maken het ook een authentieke buurt.  


Folderwijk
De Raam is ook de straat waar mijn dochter jarenlang een folderwijk had. Heel vaak met haar mee geweest. Beetje onder het mom van helpen, en ook iets met grote stad, jonge dochter en straat bij schemer. Maar eerlijk gezegd gewoon omdat ik het leuk vond. Samen die mooie buurt door met heel veel karakteristieke elementen. Niet in het minst de bewoners zelf. 
Zeker rond kerst en oud-, en nieuwjaar een belevenis. Ook wel een beetje omdat dochterlief dan de jaarlijks terugkerende nieuwjaarswens, namens de foldermaatschappij, mocht rondbrengen. Met een piek in haar inkomen op dat moment. Waarbij ik heel vaak op een beetje lugubere manier als toekijkende vader wat op de achtergrond haar geldtransport stond te bewaken.  Misschien zag het er ook wel uit als een vader die zijn dochter zijn inkomen liet aanvullen. Mooi was in elk geval altijd dat de staat en waarde van een huis niets zei over de bijdrage die mijn dochter ontving. Mooie les!


Er zitten nogal wat kunstenaars op de Raam getuige de diverse woonkamerramen waarbij je echt even twijfelt of dit een woonkamer of een etalage is. Waar soms gewoon een fiets in geparkeerd staat. Of een ware expositie zo even van de straatkant te bekijken. 
Al met al een mooi straat om eens op je gemak door te wandelen. Al kijkend valt er heel veel leuks te ontdekken.

Raken

Elkaar een beetje kwijt

raken door dichtbij te komen.
Is een mooi voorbeeld
van tegenstrijdigheid.
Toch blijft er hoop,
zolang raken zich
net zo verhoudt tot
dichtbij als
tot kwijt.

Graven

Op elke 
begrafenis begraaf ik

 al mijn oude doden.

De rij wordt langer,

 de stoet steeds

korter.